-
Categorie: Dossier ontwikkelingen Vrieheide-De Stack
Elf plannen zijn gemaakt voor de Heerlense wijk Vrieheide - de Stack. Een wijk die vergrijst, waar woningen lang te koop staan en de leefbaarheid onder druk staat. Een greep uit de plannen. Aanpassen van jaren zestig drive-in woningen aan de eisen van deze tijd. Hulp om gedwongen woningverkoop op de veiling te voorkomen. Braakliggende veldjes een tweede leven geven. Een nieuwe ontmoetingsfunctie voor de prachtige wederopbouw Christus Koningkerk een klein bedrag voor de aankoop van woningen zodat deze niet naar de veiling gaan. En een actieve rol voor bewoners, die al jaren hun eigen boontjes doppen..
Van klassieke naar netwerkplanning
In 2010 startten de gemeente Heerlen en BMC met het denkproces. Voor de wijk met zo'n 6.000 inwoners werd een opgave gemaakt waarbij 1600, met name particuliere woningen, gesloopt zouden moeten worden. Met de aankomende krimp en een slechte particuliere woningmarkt, grenzend aan Heerlerheide, leek dit een antwoord op de regionale afspraak om koopwoningen te slopen. De klassieke wijkaanpak van analyse, scenariostudies en een integraal plan, bleek geen antwoord op de ongebruikelijke vraagstukken in een krimpsituatie. Het college van B&W ging niet akkoord met de top-down planning.
De gemeente Heerlen ging daarom samen met BMC op zoek naar partijen die een bijdrage wilde leveren aan Vrieheide - de Stack. Partijen die een belang in de wijk hebben, zoals de woningbouwverenigingen, maar ook de Rabobank, buurtverenigingen, lokale ondernemers, Parkstad Limburg en de provincie Limburg. De wijk had veel meer vrienden dan aanvankelijk gedacht. Ook oud minister Van der Laan bood zijn kennis aan, door Amsterdamse ambtenaren en bestuurders als coach in te zetten.
Detroit model naar Heerlen Vrieheide
- de Stack is een wijk die al jaren haar eigen boontjes dopt. Hoe doen bewoners en ondernemers dat? Welke bijzondere talenten heeft deze wijk? BMC en de gemeente Heerlen lieten het 'Detroit' model -thuisbasis van ondernemerschap en zelfredzaamheid- overvliegen. Beide steden kampen met het wegvallen van de mono-industrie en daarmee een dwalende arbeidersklasse. Vier vrouwen van de Pink Pony Express gingen na een voorstudie in Detroit tijdelijk in Vrieheide - de Stack wonen. 's Ochtend starten ze de dag met aerobic op het plein voor de Christus Koningkerk. Daarna maakte ze kennis met de hondenbezitters. Vervolgens liepen ze zich rondleiden door verschillende bewoners: de pastor, de crimineel, de wijkagent, de kroegbazin, de bijstandklant en de wijkopbouwwerker.
De wijkklok
Een belangrijk icoon voor iedereen is de kerktoren van de Christus Koningkerk. Na de sluiting van de kerk, is de klok van de kerktoren tot stilstand gekomen. Meer dan 40 jaar lang gaf de klok de tijd in de buurt aan. Onderweg naar werk werd er op de klok gekeken. Kinderen die buiten speelden moesten om zes uur thuis zijn. Ook de crimineel floot de voetbalwedstrijden met zicht op de kerktoren. Iedereen kijkt nog naar de klok. Wat als de klok weer gaat luiden en de tijd weer gaat lopen?
Elf plannen
De Pink Pony Express heeft een beeld van het informele netwerk van de wijk geleverd. Het 'emotioneel eigendom' van de wijk. Tegelijkertijd gingen de formele partijen, als overheid en woningbouwverenigingen aan de slag met het 'operationeel eigendom van' de wijk. In 2011 en 2012 komen 11 plannen,, onder regie van de gemeente, tot uitvoering.. Niet alleen fysieke plannen als sloop, herontwikkeling en invulling van lege plekken. Een marktmonitor zal de waardeontwikkeling op de voet volgen. Nieuwe financiële producten moeten helpen om de financiering van de plannen te realiseren. Het activeren van bewoners- en ondernemerstalenten moet bouwstenen en instrumenten leveren voor het proces van visievorming, dat in 2013 start..
Om er voor te zorgen dat de 11 plannen tot uitvoering komen, tekenen zes partijen binnenkort een intentieovereenkomst: de gemeente Heerlen, Parkstad Limburg, provincie Limburg, Woningcorporatie Weller, Woningcorporatie Woonpunt en Rabobank Parkstad. Een transformatiefonds gevuld door de partijen aangevuld met geld van derden, bekostigt deze aanpak die er vooral op gericht is om de wijk, de bewoners en andere betrokken partijen in beweging te brengen.
SEV experiment Vrieheide
- De Stack is één van de Rijksexperimenten krimp, die de SEV voor het ministerie van BZK coördineert. De SEV ondersteunt de gemeente Heerlen en BMC in dit traject met de nieuwste inzichten van bewonersparticipatie en het opzetten van nieuwe financieringsproducten.